Koolmonoxide kun je niet ruiken, proeven of zien, en juist onder water wordt het extra gevaarlijk. Op diepte loopt de partiële druk op, waardoor elke ppm CO in je ademgas zwaarder weegt dan aan de oppervlakte. Het lastige is dat het ademgas in je duikfles koolmonoxide kan bevatten zonder dat je er iets van merkt, met in het ergste geval een koolmonoxidevergiftiging tot gevolg.
Je eigen ademgas analyseren voordat je gaat duiken is standaardprocedure. Door zelf te analyseren weet je zeker met welke mix je gaat duiken en voorkom je ongelukken. Daarbij controleer je het zuurstof- en heliumpercentage, maar koolmonoxide bleef tot nu toe buiten beeld. De nieuwe Divesoft Echo verandert dat. Het is de eerste trimix-analyser van Divesoft die naast zuurstof (O₂) en helium ook koolmonoxide meet, en die de drie metingen combineert in één compact toestel dat je gewoon meeneemt naar je vulstation, de waterkant of de boot.
Wat is de Divesoft Echo?
De Echo is de nieuwste ademgasanalyser van Divesoft voor nitrox- en trimixmengsels. Hij meet hoeveel zuurstof en helium er in je ademgas zit, en daar komt nu een aparte koolmonoxidemeting bij. De heliummeting werkt akoestisch, op basis van de geluidssnelheid in het gas. Die sensor slijt niet en hoef je bij normaal gebruik niet te vervangen. Het is dezelfde vertrouwde sensor die je al kent van de Divesoft Solo en de He/O2.
Het toestel is rond en compact, met een ingebouwd TFT-HR-display dat de meetwaarden en de status van het toestel laat zien. Opladen gaat via USB-C en de Echo zit in een stevige EVA-koffer die je analyser onderweg beschermt. Via Bluetooth verbindt hij met de gratis Divesoft-app. Daarmee is het een praktisch toestel voor technische duikers, gasblenders en duikcentra om hun mengsels voor de duik te controleren.
De grote nieuwigheid: koolmonoxide meten
De koolmonoxidemeting is de belangrijkste vernieuwing van de Echo, en meteen ook een serieuze veiligheidswinst.
In de buitenlucht zit normaal zo'n 0 tot 10 ppm koolmonoxide, maar in de stad of bij uitlaatgassen loopt dat op tot wel 200 ppm. Bij atmosferische druk merk je de eerste symptomen van een vergiftiging rond die 200 ppm, en boven de 400 ppm wordt het levensgevaarlijk. Onder water ligt de grens veel lager. Omdat de partiële druk van CO met de diepte toeneemt, geldt voor ademgas een maximum van 5 ppm.
Koolmonoxide ontstaat bij verbranding, bijvoorbeeld bij een compressor met een benzinemotor, een aggregaat of de motor van een boot. Staat de inlaat van de compressor waarmee je fles wordt gevuld dicht bij zo'n uitlaat, en filteren de compressorfilters de koolmonoxide er niet volledig uit, dan eindigt die in je fles. Ongelukken met CO-vergiftiging bij duikers zijn in het verleden helaas voorgekomen.
Analyseer je je ademgas met de Echo en ligt de CO-waarde boven de 5 ppm, dan slaat het toestel alarm en verschijnt er een waarschuwing op het display. Blijft de waarde eronder, dan lees je de exacte CO-meting niet op het toestel zelf af, maar wel altijd in de Divesoft-app. Daar staat een groene balk die aangeeft dat de gaskwaliteit in orde is. Tik je erop, dan zie je de werkelijke waarde. Komt die boven de 5 ppm, dan geeft ook de app het alarm.
Één ding om in je achterhoofd te houden: schoon gas leest 0 ppm CO. Bij een normale meting zie je dus geen koolmonoxide, en dus ook geen bevestiging dat de sensor op dat moment echt reageert. De Echo waarschuwt wel als de CO-sensor ontbreekt of niet goed communiceert, maar dat is iets anders dan weten dat hij ook daadwerkelijk op CO reageert. Divesoft adviseert daarom een bumptest: je biedt de sensor kort een bekende hoeveelheid koolmonoxide aan en controleert of hij reageert en of het alarm afgaat. Doe je dat af en toe, dan weet je zeker dat je CO-meting niet alleen meet, maar ook echt werkt.
De enige in zijn soort én prijsklasse
Binnen de Divesoft-lijn is de Echo de eerste analyser met een CO-meting. Losse CO-testers en trimix-analysers voor zuurstof en helium bestaan al langer, alleen meten die nooit alle drie de gassen in één toestel. Apparaten die zuurstof, helium én koolmonoxide combineren zijn er bijna niet. De paar uitzonderingen zijn grote, vast opgestelde multigas-units voor vulstations, en die kosten al snel een paar duizend euro. De enige die alle drie tegelijk meet, de Nuvair Multigas Color Alarm, heeft alleen een prijs op aanvraag. Het op één na "goedkoopste" multigas-alternatief, de Nuvair Pro 4 Warn Plus van zo'n 6.122 dollar, meet dan weer geen helium.
Het komt erop neer dat een compacte, draagbare analyser met app die nitrox, trimix én koolmonoxide in één toestel meet, voor de prijs van een doorsnee trimix-analyser, op dit moment vrijwel uniek is. In dat segment staat de Echo praktisch alleen. En wil je binnen het Divesoft-assortiment koolmonoxide meten, dan is de Echo je enige optie.
De CO-sensor is een aparte sensor die twee jaar meegaat. Daarna laat je deze vervangen bij een Divesoft-servicecenter. Houd daar in je onderhoud rekening mee.
Twee zuurstofsensoren: galvanisch of solid state
Voor de zuurstofmeting kies je tussen twee uitvoeringen, en voor veel kopers is dat de belangrijkste afweging.
De galvanische sensor is de vertrouwde techniek die we al jaren naar tevredenheid gebruiken. Hij werkt als een soort brandstofcel die zichzelf langzaam opmaakt en gaat daardoor ongeveer 1 tot 2 jaar mee. Vervangen is simpel en doe je zelf. Een nieuwe galvanische sensor kost bij ons € 84,95. Nadeel is de beperkte levensduur en de gevoeligheid voor temperatuurwisselingen en luchtvochtigheid.
De solid-state sensor is de nieuwe optie. Door de andere werking gaat deze veel langer mee dan de galvanische sensor. Divesoft houdt het op 10 jaar of meer, de fabrikant van de sensor noemt zelfs een levensduur tot zo'n 15 jaar, afhankelijk van je gebruik. Er zitten bovendien temperatuur- en druksensoren in die de meting automatisch corrigeren, waardoor de sensor stabieler is en minder last heeft van temperatuur en vocht. Ook deze sensor kun je zelf vervangen.
Belangrijk om te weten: voor de zuurstofmeting geeft Divesoft voor beide versies dezelfde specificaties op. Een meetbereik van 0 tot 100 %, een resolutie van 0,1 %, een T90-responstijd van ongeveer 5 seconden en een werktemperatuur van 0 tot +45 °C.
Wanneer is solid state het overwegen waard? Kort gezegd als je de analyser lang gebruikt, zeg 10 jaar of meer, of als je de galvanische sensor vaak vervangt. Vervang je elk jaar je galvanische sensor, dan zit je over een periode van 15 jaar al snel boven de € 1.000 aan sensorkosten. Doe je dat om de twee jaar, dan kom je rond de € 595 uit. De solid-state Echo is in aanschaf zo'n € 450 duurder en vraagt aan het eind van deze periode één sensorvervanging. Duik je veel en doe je lang met je spullen, dan kantelt de rekening richting solid state. Gebruik je hem af en toe, dan blijft galvanisch prima te verdedigen. Let op: de officiële prijs van Divesoft voor de losse solid-state sensor is nog niet bekend. In een paar Europese webshops ligt de prijs van de DiveO2-sensor rond de € 400.
Slim met de Divesoft-app
De Echo komt pas echt tot zijn recht samen met de gratis Divesoft-app, die je voor Android en iPhone kunt downloaden. De app toont de meetwaarden in een uitgebreider overzicht en bevat GasBlend-blendtools en een best-mix-manager om je mengsels te plannen. Daarnaast print je er een analyselabel mee. De app maakt daarvoor een gewone PDF. Divesoft noemt de Zebra-labelprinters, maar omdat het een standaard PDF is, druk je het label net zo goed af op elke labelprinter die printen vanaf je telefoon ondersteunt. Een Brother-labelprinter die via wifi verbindt werkt bijvoorbeeld prima. Rechtstreeks printen vanaf de Echo zelf, zonder telefoon, staat op de planning voor een toekomstige update. Een datum en de ondersteunde printers zijn nog niet bekend.
Één kanttekening: in de iPhone-app liepen we tegen een kleine bug aan. Verbind je met de Echo terwijl het menu op het toestel openstaat, dan vraagt de app om de sensoren te kalibreren, maar reageert de startknop niet en blijft de bevestigknop grijs. Het menu sluiten op de Echo helpt niet. Je moet het menu sluiten, de Divesoft-app helemaal afsluiten en opnieuw verbinden voordat het werkt. Waarschijnlijk een bug die met een update verdwijnt, maar op dit moment loop je ertegenaan. Op Android konden we het niet testen omdat we geen Android-toestel hebben.
De vier versies van de Echo: welke past bij jou?
De Echo is er in vier uitvoeringen. Je kiest tussen een galvanische of een solid-state zuurstofsensor, en elke versie is los te koop of als set met de Professional flow limiter MK2 (DIN G5/8). Die flow limiter zorgt voor de juiste flow tijdens het analyseren en beschermt je sensor tegen schade door te veel flow. Een set is voordeliger dan de losse onderdelen bij elkaar.
| Versie | O₂-sensor | Inhoud | Prijs |
| Divesoft Echo Analyser | Galvanisch | Analyser + sensor + USB-C-kabel + EVA-koffer | € 950 |
| Divesoft Echo Analyser Set | Galvanisch | Echo + MK2 flow limiter | € 1.049 |
| Divesoft Echo Solid State | Solid state | Analyser + sensor + USB-C-kabel + EVA-koffer | € 1.399 |
| Divesoft Echo Solid State Set | Solid state | Echo Solid State + MK2 flow limiter | € 1.529 |
Alle genoemde prijzen zijn onze prijzen bij The Stage Bottle, inclusief 21 % btw. Heb je nog geen flow limiter, dan is een set bijna altijd de slimste keuze. Los kost de MK2 flow limiter € 215, plus € 23,95 voor de benodigde aansluitslang.
Solid state heeft vooral zin als je veel analyseert, of vaak werkt in omstandigheden met een hoge luchtvochtigheid.
In de praktijk: onze eerste indrukken
De bediening gaat via één enkele knop. Een lange druk opent het menu of bevestigt een keuze, met korte drukjes ga je naar het volgende item. Aanzetten is één lange druk, uitzetten kost er twee: eerst het menu openen, dan de afsluiting bevestigen. Op zich is de bediening intuïtief, maar wij vinden die ene knop in de praktijk juist wat omslachtiger werken dan de meerdere knoppen op de Solo en de He/O2, waar je sneller schakelt. Je bent wat meer aan het drukken om door het menu te navigeren en de navigatie gaat alleen vooruit. Een stapje terug in het menu kan niet, je moet dan helemaal rond.
Het scherm vraagt wel om een kanttekening. Met voldoende licht is het TFT-HR-display prima af te lezen, maar het heeft geen achtergrondverlichting. Je hebt of zwarte tekst op een lichtgrijze achtergrond, of witte tekst op zwart, en in een donkere omgeving heb je dus een lampje nodig om het te lezen. Het OLED-display van de Solo en de He/O2 is op dat punt makkelijker.
De EVA-koffer is prima voor persoonlijk gebruik en op reis, en beschermt je analyser onderweg. Gebruik je je analyser vooral op de boot of intensief in een duikcentrum, dan past een robuustere, waterdichte oplossing misschien beter bij je. Daar gaan we in onze vergelijking tussen de Echo, de Divesoft Solo en de He/O2 blender kit verder op in.
Voor wie is de Divesoft Echo?
De Echo past goed bij technische duikers die regelmatig duiken met nitrox en trimix, gasblenders en duikcentra die hun nitrox- en trimixvullingen nauwkeurig controleren en de extra CO-meting als veiligheidsmarge willen. Wil je binnen het Divesoft-assortiment koolmonoxide meten, dan is de Echo simpelweg je enige keuze. Daarna kies je op basis van je gebruik: de galvanische versie met een lagere instapprijs en een sensor die je om de 1 à 2 jaar vervangt, of de solid-state versie met een hogere instapprijs maar jarenlang weinig omkijken.
Conclusie
De CO-meting is de echte vernieuwing van de Divesoft Echo. Het is een veiligheidscontrole die je voorheen niet zomaar bij je trimixmeting deed, en ze past precies bij hoe gasanalyse zou moeten werken: alle relevante informatie in één meting, voordat je het water in gaat. Daarbovenop geeft de keuze tussen een galvanische en een solid-state zuurstofsensor je de ruimte om het toestel af te stemmen op hoe vaak je duikt. Heb je nog geen flow limiter, kies dan een set. En wil je het complete plaatje met de vergelijking tussen de Echo, de Solo en de He/O2, hou dan onze volgende blog in de gaten.
Veelgestelde vragen
Meet de Divesoft Echo koolmonoxide? Ja. De Echo heeft een aparte CO-sensor die het koolmonoxidegehalte in je ademgas meet. Boven de 5 ppm geeft het toestel een alarm. De exacte waarde lees je altijd af in de Divesoft-app.
Wat is het verschil tussen de galvanische en de solid-state versie? De zuurstofspecificaties zijn hetzelfde. Het verschil zit in de sensor. De galvanische sensor gaat 1 tot 2 jaar mee en is goedkoop te vervangen. De solid-state sensor gaat 10 jaar of langer mee, is stabieler en heeft minder last van temperatuur en vocht, maar kost meer in aanschaf.
Hoe vaak moet de CO-sensor vervangen worden? De CO-sensor gaat twee jaar mee en wordt bij een Divesoft-servicecenter vervangen, zodat de meting betrouwbaar blijft.
Hoe weet ik of de CO-sensor goed werkt? Schoon gas geeft 0 ppm, dus bij een normale meting zie je geen CO. De Echo waarschuwt als de sensor ontbreekt of niet communiceert. Wil je zeker weten dat de sensor ook echt op koolmonoxide reageert, dan adviseert Divesoft een bumptest: je biedt de sensor kort een bekende hoeveelheid CO aan en controleert of het alarm afgaat.
Werkt de Echo met de Divesoft-app? Ja. Via Bluetooth verbindt de Echo met de gratis Divesoft-app voor Android en iPhone. Daarmee krijg je een uitgebreid overzicht van je meetwaarden, blendtools en de mogelijkheid om een analyselabel te maken.
Kan ik met de Echo labels printen? Ja, via de app. Die maakt een PDF die je op vrijwel elke labelprinter kunt afdrukken die printen vanaf je telefoon ondersteunt. Rechtstreeks printen vanaf de Echo zelf volgt in een toekomstige update.
Is de Echo geschikt voor nitrox én trimix? Ja. De Echo analyseert zowel nitrox- als trimixmengsels, met een zuurstof- en heliummeting van 0 tot 100 %.